• Þórbergssetur

  • Steinninn í hlaðinu

  • Andlit skáldsins

  • Sólsetur

  • Jökulsárlón

  • Bókaveggurinn

  • Norðurljós yfir Hala

  • Demantsströnd

  • Textar á sýningu

  • Á flugi yfir jökulsporðinum

Menningarsetur reist til minningar um Þórberg Þórðarson rithöfund.


Þórbergssetur opið á ný

Þórbergssetur opnaði aftur 1. júní eftir að hafa verið lokað frá 20. mars síðast liðnum út af covid 19 veirunni . Þetta er í fyrsta skipti sem setrið lokar allt frá því starfsemi byrjaði þar árið 2006, aðeins tekið reyndar jólafrí í tvo daga sum árin.Starfsemin hefur þó alls ekki legið niðri og hefur tíminn verið notaður til að sinna ýmsum verkefnum svo og viðhaldi á húsi og húsmunum. Innan Þórbergsseturs er nú unnið að skráningu eyðibýla í Austur Skaftafellssýslu í samvinnu við Menningarmiðstöð Hornafjarðar og Háskólasetrið á Höfn og er verkefnið byrjað í Suðursveit. Vonir standa til að fá til starfa tvo háskólanema í gegnum Nýsköpunarsjóð stúdenta til að sinna verkefninu í sumar.
Garðarnir tveir og tóftin á milli þeirra og bárujárnshúsiðFerðast verður  um til að leita  gamalla tófta og reynt að finna hvaða hlutverki þær gegndu og satt að segja hefur margt merkilegt komið í ljós strax núna á fyrstu vikum verkefnisins. Meðal annars var kannað fornbýli í Skarðahrauni sem áður hafði fundist og verður að teljast mjög merkileg rúst, þar sem ekki var vitað um byggð þar áður. Einnig hafa fundist margar hringlaga hlaðnar tóftir  úr torfi og eða steinum svokallaðar fjárborgir en í heimildum má finna m.a. hjá Sveini Pálssyni að fjárhús hafi ekki verið byggð í héraðinu fyrr en komið var fram á 19. öld, fé og sauðfé haft í fjárskjólum eða byrgjum. Í ritgerð Þorvalds Thoroddsen í Andvara segir t.d. að árið 1837 hafi ekkert fjárhús verið í Stafafellssókn, menn notuðu byrgi eða byggðu fyrir hellisskúta. Í Fornuborgum í landi Kálfafells eru geysimiklar tóftir og fjárbyrgi hlaðin, greinilega sem skjól fyrir sauðfé, en lítið sem ekkert um þær vitað.
Niðurstöður og samantekt úr þessu verkefni verður svo birt á Þórbergsvefnum. Gísli Sverrir Árnason sagnfræðingur hefur verið að vinna sem fræðimaður við Þórbergssetur fyrstu mánuði ársins og er að safna efnivið í bók um þau Eymund Jónsson í Dilksnesi og Halldóru Stefánsdóttur. Segja má að starfsemi Þórbergsseturs hafi því tekið stefnubreytingu á þessu ári og sjónum beint að því að safna ýmsum fróðleik um nánasta umhverfi. Er það mjög í anda Þórbergs Þórðarsonar og sannarlega gert af virðingu við hans mikla starf í skráningu sagna af svæðinu.

Burstabæir Þorsteins Magnússonar frá Lækjarhúsum í Borgarhöfn

Margrét Torfadóttir frá Hala kom með að gjöf í Þórbergssetur síðast liðið sumar, -  fallegt handverk ættað úr Suðursveit . Þar eru komnir tveir haganlega smíðaðir bóndabæir sem eru handverk Þorsteins Magnússonar frá Lækjarhúsum í Borgarhöfn.
 
Þorsteinn var fæddur árið 7. júní 1899 í Borgarhöfn í Suðursveit. Foreldrar hans voru Magnús Sigurðsson og kona hans Ragnheiður Sigurðardóttir. Hann ólst upp hjá föðursystur sinni Guðrúnu Sigurðardóttur og fylgdi henni á milli bæja þar sem hún var vinnukona, en dvaldi þó lengst með henni  á heimili Jóns bróður Guðrúnar í Borgarhöfn. Þorsteinn var trúlofaður Helgu Sigfúsdóttur  frá Leiti en fengu þau ekki að eigast og hún  gefin öðrum. Hann flytur til Reykjavíkur árið 1926 og býr þar til æviloka 1976. Var hann smiður góður og vann lengst af við smíðar og viðgerðir m.a. á Kleppsspítalanum í Reykjavík. 
 
Suðursveitin var Þorsteini ævinlega kær og áttu mörg heimili í Suðursveit falleg líkön af bæjum og kirkjum gerð af honum. Þorsteinn lenti í Sæbjargarslysinu  4. maí árið 1920. Þá var róið á opnum skipum, -  eins og bátarnir voru kallaðir,-  til fiskjar frá Bjarnahraunssandi, sem að var aðalútróðrastaður sveitarinnar. Skipið fékk á sig stórsjó í lendingu, svo það steyptist fram yfir sig og flestir lentu í sjónum. Þar bjargaðist Þorsteinn, vaðbundnir menn í landi komu honum til hjálpar,  en hann var þá aðeins 21 árs gamall. Faðir hans Magnús Sigurðsson drukknaði þarna í flæðamálinu svo og Stefán Gíslason vinnumaður á Kálfafellsstað. Ingólfur Guðmundsson vinnumaður þá á Kálfafellsstað lenti undir bátnum og fótbrotnaði illa og bar þess aldrei bætur alla sína ævi. Var þetta eina alvarlega sjóslysið í Suðursveit á tuttugustu öldinni þó að ekki hafi verið auðvelt að sækja sjóinn frá hafnlausri strönd, þar sem óbrotin úthafsaldan gekk á land. Matbjörg fólksins var sjórinn, en varlega var farið og ekki róið til fiskjar nema þegar sjóveður var gott og hagstætt veðurútlit.
 Burstabæir

 

Líkönin af burstabæjunum eru með þremur og fjórum burstum.  Á þakið er límt viðarkurl og á framhliðina er límdur grófgerður sandur og litlir steinar. Inn í bæjunum eru ljósaperur sem lýsa þá upp Annað líkanið er gert í mars 1968 vegna þáttanna um Krumma, frægrar persónu úr Stundinni okkar í sjónvarpinu. sem Rannveig Guðmundsdóttir stjórnaði, en Þorsteinn var mikill aðdáandi Krumma.  Gaman er að eiga þessa fallegu bóndabæi  í Þórbergsstri til minningar um mætan hagleiksmann, sem átti uppruna sinn í Suðursveit og færum við Margréti miklar þakkir fyrir.

 

Lifandi mál lifandi manna eftir Kristján Eiríksson

ÞaLifandiMalLifandaManna 72ð er aldrei tíðindalaust í kringum Þórberg Þórðarson og hans verk.

12 mars síðastliðinn á afmælisdegi skáldsins kom út bók með þýðingum á verkum hans á esperantó. Bókin ber heitið Lifandi mál, lifandi manna.

Í bókinni er fjallað um alþjóðamálið esperantó, fyrstu kynni Þórbergs af málinu og orðabók sem hann vann að árum saman. Það er Kristján Eiríksson íslenskufræðingur sem hefur unnið að þessu mikla verki. Hann hefur þýtt ótal greinar, bréf og leskafla sem Þórbergur skrifaði á esperantó og er að koma fyrir augu íslenskra lesenda í fyrsta sinn. 

Hér er á ferðinni mjög áhugaverð bók sem enginn áhugamaður um Þórberg eða heimsmálin á að láta fram hjá sér fara.

Bókin er til sölu í bókabúðum og í Þórbergssetri.

Eystrahorn, merkilegar heimildir um liðna tíð

Síðastliðið sumar komu þau Ragnhildur Jónsdóttir og Grétar Vilbergsson færandi hendi í Þórbergssetur með fimmtán fyrstu árganga Eystrahorns innbundna í fallegar bækur. Þessi myndarlega gjöf kom úr búi foreldra Ragnhildar, þeirra Sigríðar Helgu Axelsdóttur og Jóns Sveinssonar sem lengst af bjuggu á Fiskhól á Höfn. Það er ólýsanlega fróðlegt og gaman að fletta þessum blöðum, elsti árgangurinn frá árinu 1983, - fyrsta blað útgefið 23. mars það ár og ritstjórinn var Halldór Tjörvi Einarsson. 

Eystrahorn, forsíðaÍ fyrstu blöðunum eru strax mjög eftirtektarverðar greinar og viðtöl. Má þar nefna viðtal sem ber yfirskriftina,, Náttúrusinfonía undir Eystrahorni ", viðtal við Benedikt Stefánsson á Hvalnesi. Þar segir þegar hann lýsir því hvaða áhrif umhverfið getur haft á sálina: ,, Ég get nefnt sem dæmi af því ég hef ánægju af músik, að ég held það sé stórfenglegasta sinfonía sem ég heyri, þegar stormurinn stendur hér upp á tindana og það kveður sér ljóð saman, hvinurinn í tindaskörðunum og brimið við ströndina.
 
"Grein eftir Unni Kristjánsdóttur á Lambleiksstöðum um áfengismál sem ber heitið ,, Mér leiðist handarbaksvinna".  Sagt er frá nýstofnuðu refabúi á Mýrum og minkabúi í Nesjum, gosi í Grímsvötnum , ný flugstöðvarbygging tekin í notkun, elli og hjúkrunarheimili á Höfn vígt svo nokkuð sé nefnt
 
Og mönnum verður tíðrætt um veðrið þá eins og nú því í grein sem ber heitið ,, Sitt lítið af hverju úr Suðursveitinni" segir Torfi Steinþórsson frá mesta snjó vetrarins í Suðursveit. Það var 19. apríl að snjóaði samfellt í 20 klukkustundir. Snjókomunni fylgdi norðaustan stinningskaldi og mikill skafrenningur. Mynduðust ferlegir skaflar allt að tveggja metra djúpir eða jafnvel meira. Var þetta einn mesti snjór í mannaminnum og nemendur Hrollaugsstaðaskóla urðu í fyrsta sinni frá því skólaakstur hófst árið 1973,  veðurtepptir um nætursakir í skólanum,-  þeim til mikils yndisauka.
 
Það er því augljóst að í þessum blöðum eru ómetanlegar heimildir og hugrenningar íbúa Austur Skaftafellssýslu, sem gaman er að rifja upp og eiga aðgang að. Því hefur verið ákveðið að safna saman efni um Suðursveit úr þessum elstu árgöngum Eystrahorns inn á Þórbergsvefinn og þegar eru komnar nokkrar greinar. Eru þær undir liðnum Suðursveit og líkur eru á að smá saman safnist þarna efni um okkar ágætu sveit, sem hægt verður að leita í okkur til fróðleiks og skemmtunar.
 

Póstlisti

Hönnuðir

Arkitekt og hönnuður byggingar eru Sveinn Ívarsson og Jón Þórisson. Hönnuður sýningar er Jón Þórisson. Textahöfundur sýningar er Jón Hjartarson leikari.

Upplýsingar

Í anddyri Þórbergsseturs er upplýsingamiðstöð þar sem starfsmenn Þórbergsseturs fræða gesti um starfsemi setursins, Þórberg Þórðarson og sögu Suðursveitar. 

Gestakomur


Gestir í dag: ... 0
Gestir þennan mánuð: ... 4056
Gestir á þessu ári: ... 27981

Þórbergssetur - Hala, Suðursveit - 781 Höfn í Hornafirði - Sími: 478-1078 - Netfang: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Copyright © 2014. All Rights Reserved.

Fara efst