|
Þórbergur Þórðarson frá Hala í Suðursveit er talinn meðal merkustu rithöfunda 20. aldarinnar. Greinar hans og ritverk eru um margt sérstök, jafnvel í öllum heiminum. Einstök orðgnótt og snilli í frásögn og stílbrigðum eru einkenni á ritverkum hans, en einnig hafa bókmenntafræðingar átt erfitt með að skilgreina verk hans og gera greinarmun hvar skilur á milli sjálfsævisögu og skáldskapar, þjóðfræði og hans eigin hugarflæðis, ímyndunar og raunveruleika. Mörg af ritverkum Þórbergs eru tengd því umhverfi sem hann ólst upp í og hafa að geyma ómetanlegan fjársjóð af frásögum og mannlýsingum, einstakar lýsingar frá uppvaxtarárum skáldsins, og sögur af lífi og starfi fólksins sem bjó í Suðursveit um eða fyrir aldamótin 1900. Ritverk hans, bókin Í Suðursveit, - er endalaus uppspretta fróðleiks og skemmtunar og er skrifuð inn í landslag og umhverfi þannig að rekja má sig eftir lýsingum hennar um alla Suðursveit og um leið að lesa sögur og sagnir sem lifað hafa í munnmælum jafnvel frá upphafi Íslandsbyggðar.
Steinarnir tala.
Í bók sinni Steinarnir tala segir Þórbergur Þórðarson: "Það lá snemma fyrir mér að finna til þess stóra í hinu smáa.'' Á öðrum stað segir: "mér fannst allir hlutir vera með lífi og einhverju viti." Næmleiki og nákvæmar lýsingar Þórbergs Þórðarsonar á umhverfi og náttúru, sögu og menningu, ljósbroti og skuggum, litbrigðum náttúru og mannlífs eiga svo sannarlega erindi til þeirrar kynslóðar sem nú er að vaxa úr grasi. Kristalstær hljómur íslenkrar tungu verður hvergi skýrari en í verkum Þórbergs Þórðarsonar og frásögum bróður hans, Steinþórs. Verkefni okkar er að miðla þeim menningararfi til komandi kynslóða, að hafa tíma til að staldra við hjá steini í fjallshlíð og hlusta eftir nið aldanna, heyra maðkaflugurnar suða úti í náttúrunni, siðla um göturnar undir Steinafjalli og hvarfla huganum til genginna kynslóða er byggðu þetta land.
Íslendingar eru þeirrar gæfu aðnjótandi að geta notið leiðsagnar þeirra Halabræðra, Þórbergs og Steinþórs um ókomnar aldir. Verkefni Þórbergsstofnunar að Hala í Suðursveit er að láta steinana tala á ný, ekki við forvitinn rauðhærðan drenghnokka heldur við ferða- og fræðimenn alls staðar að úr veröldinni, er vilja koma í heimsókn og njóta alls þessa með okkur.
|
